Hər şeyi ruhanilərdən soruşmağın fəsadları

Rüfət Əhmədzadə

 Hər şeyi ruhanilərdən soruşmağın fəsadları

Dinlərə vurulan ən böyük zərbə din adamlarının “hərşeyşünas” olmaq cəhdləridir. Bununla bərabər başqa bir zərbə də dindarların həyatlarında hər şeyi din adamlarının sözlərinə görə nizamlamaq təşəbbüsüdür.

“Hər şey Quranda yazılıb, başqa elmlərdə deyilən yalandır” deyənlər də, bəzən özləri bilmədən inanclı insanların arasında mənəvi böhrana səbəb olur, sanki sivilizasiyanın inkişafını, elmi diskussiyaların əhəmiyyətini inkar edirlər.

Məhz ona görədir ki, bir din adamı çıxıb cinsi həyatla, ya da planetlərlə bağlı nəsə bir açıqlama verəndə, bu, insanların gülüşünə və geniş müzakirələrə səbəb olur. Bəziləri israrla bunu müdafiə etməyə, dəlillər gətirməyə çalışır. Bəziləri isə İslamı baltalamaq üçün əlində bəhanə tapır.

Əgər adam əti yemək nə dinlə, nə də insan təbiəti ilə uyğun deyilsə, həmvətənlərimizin hansısa bir fətvanı bu qədər müzakirə etməsi təəssüf doğurur.

Din Tanrı ilə insan arasında inancı təmin etməlidir, insanların mənəvi rahatlığına xidmət etməlidir. Mahiyyətcə, bütün dinlərin vəzifəsi budur.

Lakin daha çox insanlara təsir etmək. hansısa siyasi məqsədləri həyata keçirmək üçün istifadə olunur. Təsadüfi deyil ki, sadəcə başqa məzhəb fərqinə görə baş kəsən İŞİD sıralarına minlərlə avropalı qoşulub. Ölkəmizdən də Suriya və İraqa İŞİD sıralarında döyüşmək üçün gedənlər də bu oyunların qurbanı olur.

Onlar dinlə elm arasında seçməli olurlar. Halbuki belə bir seçim etmədən də yaşamaq, həm dinə inanmaq, həm də elmi yeniliklərlə tanış olmaq olar.

Elm din deyil və inanmağı tələb etmir. Din də heç kimdən məcburiyyət tələb etmir. Lakin bəzi din adamları özlərini “hərşeyşünas” hesab edir, hər mövzuda ağıllı görünməyə çalışır. Seksapotoloq yerinə ruhani məsləhət verir, fizik yerinə ruhani danışır…Amma yeni ixtiralar, icadlarla yada düşmürlər.

Azərbaycana qaldıqda isə din dövlətdən ayrıdır, dövlətin təhsil və səhiyyə sistemləri, elmlər akademiyası, institutları və araşdırma mərkəzləri var. İnanclının da, ateistin də öz həyatını yaşaması, dünyanı öyrənməsi, suallarına cavab tapması üçün potensial şərait var. Əlbəttə ki, ginekoloqu, astroloqu, mühəndisi molla əvəzləyə bilməz… Odur ki, gerilikçi və dəxlisiz fikirləri və cəmiyyətdə nifaq toxumu səpəcək “versiyalar”ı iqnor etmək lazımdır.

İsanın təsəllisi (gündəlik qeydi)

Qeyd: Bu bloqdakı yazıları hansısa saytda dərc etmək üçün rufatahmadzada@gmail.com ünvanından icazə almaq lazımdır.

Qüdrət qapısı o zaman qarşımızda açılar ki, acizliyin nə olduğunu bilərik. Bu, mənim öz sözlərim deyil. Beş il əvvəl İsa adlı bir qoca kişi ilə Bakı-Gəncə qatarında yol yoldaşı olmuşdum, ondan eşitmişəm.

Adam alim deyildi, 70-dən çox yaşı olan bu adam uşaqlıqdan keçmiş SSRİ-nin müxtəlif şəhərlərində yaşayıb, daha doğrusu, işləyib. Daha dəqiq desək, yaşamaq uğrunda mübarizə aparıb. Valideynlərini uşaq vaxtında itirib, özü də ailə qurmayıb. Hardan olduğunu da bilmirdi (ya da demirdi), Gəncəyə sadəcə bir tanışının yanına qonaq gedirdi. Bakının uşaq evlərindən Rusiyanın uşaq koloniyalarına qədər “maraqlı” həyat yaşayıb. Bu sirli həmsöhbətim haqqında çox danışa bilmərəm. Çünki mən özüm ondan çox danışırdım. Ürəyi dolu gənclə yol getmək hər kişinin başı üçün deyil. Amma həmsöhbətim məni təmkinlə dinləyir, ara-sıra fəlsəfi sitatlarla mənim “rəvayət”lərimə müdaxilə edirdi.

Acizlik və qüdrət haqqında fikirlərini də, bir dostumun ölümü ilə bağlı söhbətimdə bildirmişdi. Ona danışdığım kimi, eyni emosiya, eyni cümlə quruluşu ilə sizə danışıram:

– Acizliyin nə olduğunu ancaq 2009-cu ilin fevral-mart aylarında anladım. İyirmi üç yaşlı dostum Emil “radikulit” diaqnozu ilə Respublika Xəstəxanasına yatırılmışdı. Amma nəsə şübhəli “diaqnoz” idi. Günü-gündən əridi… Sonra Qanköçürmə İnstitutuna apardılar… Novruz bayramı ərəfəsində evə buraxdılar, bayram axşamında dünyasını dəyişdi. Xərçəngdən. Hələ “Respublikanski”də olarkən, ona baxıb düşünürdüm: mənim ideyalarım, mənim mübarizəm, mənim yaxşılıq və düzgünlük barədə oxuduğum hər şey boş imiş. İndi dostumu xilas etmək üçün heç nəyim yoxdur. İmkanım ancaq ona çatırdı ki, yanında olum, saxta təsəlli verim…

Və İsa dayının, İsa kişinin, İsa babanın dedikləri:

– Qüdrət qapısı o zaman qarşımızda açılar ki, acizliyin nə olduğunu bilərik.

Ondan sonra atam da mənə o hisləri yaşatdı, İsa baba! Sevdiyim insanlar haqqında belə bəd xəbərləri az eşitmədim, İsa kişi! Qüdrət hələ də öz qapısını üzümüzə açmayıb, İsa dayı! Dayılarım daydaylıq edə bilmir…

Sənsə nikbin notlarla 1 cümlə işlətdin, 5 ildir ki, bu şüarla hər bədliyə tab gətirməyə çalışıram. Ax, başım partlayır… Ponti Pilat kimi aciz olmuşam. Di gəl ki, onun kimi edam hökmü vermək imkanım yoxdur. O qüdrətdən bizə bir pay düşmədi. Ya da biz düşəndə səhv yerə düşdük.

Nəyi itirib nəyi axtarırıq? Allahın rəhmətini.

 

 

Rüfət Əhmədzadə

 

İnternetdə “partlamaq” istəyirsən?

İnternetdə “Boom” yaratmaq elə də çətin deyil. Bir az ağlın olmalıdır, bir az ağlından artıq cəsarətin, bir qədər də ağlını və cəsarətini sığortalayan istedadın (və ya məhsulun). Bu işi bacaran və hətta bir neçə dəfə sınaqdan keçirən biri kimi, “Boom” fəlsəfəsi üzrə dissertasiya da yaza bilərəm.

Amma ehtiyac görmürəm. Və bunu zərərli fəaliyyət hesab edirəm. Məsələn, Karate ustaları özünümdafiədən danışır, amma bu idman növünü öyrənib onun-bunun üstünə “xod” gedənlərə haqq-ədalət fəlsəfəsi danışacağıq? Dinləyəcəklərmi? Ya da, məsələyə elmi yanaşaq: Eynşteyn atomu parçaladı ki, yaponları məhv etsin?

Biz heç nə ixtira eləmirik. Heç bir yenilik gətirmirik. Sadəcə “partlamaq” istəyirik… Və partlayırıq.

Kimsə deyə bilər ki, əlin yağlıdır, öz başına sürt. İki dəfə müsabiqələrdə rəqiblərimin yuxusunu qaçırdım, bəs etmədimi? Bir neçə şirkətin piar işini təşkil etməkdə ustalığımı göstərdim. Yox… Həmin şirkətlərin rəhbərlərini bunu çoxdan unudub.

Məsələ “like” və ya “səs” istəməkdə deyil. İstənilən an (ancaq 2015-ci ildə), növbəti bir İnternet müsabiqəsində ortaya çıxa və növbəti bir “Boom” effekti yarada bilərəm. Buna “inanmıyormuş gibi yapa” bilərsiniz. Amma hələ də bir çox yazar tanışım “sən Allah, bunu necə etdin?” deyə soruşur. Çünki məndən çox gündəmdədirlər, yazıları mənim yazılarımdan çox paylaşılır… Amma hələ də mənim “Boom”u necə qaldırdığımla maraqlanırlar.

“Boom” özlüyündə piramida effektinə malikdir. Maliyyə piramidasından danışıram. İnsanları başına yığıb irəliləyirsən. Əyləci basanda hər şey dağılır. Amma gördün ki, laxlama və ya yorulma baş verib, dayana bilərsən. Lakin sürücü ustalığı göstərməlisən. “Saxla, sağa ver” məsələsi. Yaxud da tempi azalda bilərsən. Yoxsa, bayaq dediyim kimi, partlayacaqsan.

Dünyanın valyuta sistemi də belə işləyir. Dolların kursu da “boom” fəlsəfəsini yaxşı bilənlərin idarəsindədir. Dünya siyasətində “konservləşdirilmiş lider” anlayışı da var. Hərçənd, siyasəti sevmirəm.

Pulu sevirəm. Uzaqdan da olsa… Bilirəm ki, artıq “like”, “səs” və ya reytinq naminə “Boom” mərhələsi geridə qaldı. 2014-cü ilin sonuna çatırıq. Gündəmdə olan yazarların adlarını şərh yerinə yaza bilərsiniz. Onlar qəfildən ortaya çıxıb “Boom” yarada bilməzlər. Çünki elə ortadadırlar, gündəmdədirlər… Səhnəyə “daramm!” deyə elə səhnədən tullana bilməzsən. Səhnəyə “zakulis”dən atılmaq və insanları ancaq bu cür heyrətləndirmək mümkündür. Ya da zaldan… Amma onun da effekti müvəqqətidir. Sonra səhnəarxasına keçib libas dəyişməlisən. Yoxsa, hamı səni elə “zaldan çıxan uşaq” kimi tanıyacaq.

Həmişə gündəmdə olmaq heç də yaxşı hal deyil. Məncə, özünə hörmət edən və sevən yazar 12 ayın ancaq 6 ayında gündəmdə ola bilər. İnsan enerjisidir, hələ 28 yaşımda 12 ay populyar olub sonra intihar etmək fikrində deyiləm.

Niyə özümdən danışıram axı. Mənim mövzum “partlamaq” və “partlatmaq”dandır. Bombanın effekti onun barıtından asılıdır. Barıt nə çox olmalıdır, nə də az. Meydana çıxanda barıta diqqət edin. Partlayanda insanın bağırsaqları sağa-sola yayılır…

Rüfət Əhmədzadə

Gündəlik, 20-21 oktyabr, 2014-cü il.

Psixoz kolxoza qarşı (gündəlik qeydi)

Tam səmimi yazacam: mənim psixoloji problemim var. Mahiyyətindən özüm də baş açmıram. Kompleksdir, depressiyadır, ya nədir… Amma bütün dünyadan qaçmaq, gizlənmək istəyirəm. Hətta ailəmdən də, özümdən belə.

Bu bloqda özümlə baş-başa qalmışam. Çünki paylaşmıram, “fan” səhifəmi də bağlamışam, “facebook” profilimi də. Əsasən abunə olanlar bildirişlə girib baxacaq. Əgər yada salsalar. Belə kimsə yada salmır, ya da nə bilim, var.. o da tək-tük… Vaxt keçəcək, “belə bir yazar var idi” deyəcəklər, vəssəlam.

Bəlkə də, qələm “dostlarım”, özündənrazı “filosof” tanışlarım düz deyir. Mənim ədəbiyyatda yerim yoxdur. Halbuki “sən ədəbiyyatda olmalısan” deyənlərin sözünü dinləyib gəldim. Ya da heç gəlməmişdim. Nə bilim…

Bunun daha mənası yoxdur. Müstəqillik gününü geridə qoyduq. 100 nəfərlik kitab təqdimatı keçirdiyim, mən metrodan çıxarkən kiminsə sevgilisinə “Rüfət Əhmədzadəni tanıdın?” deyə işarə etdiyi, bulvarda bir skamyada tək otururkən heç tanımadığım bir xanımın gəlib mənə lirik şeirlərimi xatırlatdığı və dərdləşdiyi, öz dərdimi unudub başqalarını səbirlə dinlədiyim, özüm param-parça olduğum halda depressiyalı gənclərə ruh verdiyim, inboksuma gündə 10-15 oxucudan tərif, bir o qədər də “fake”lərdən təhqir gəldiyi günləri də geridə qoyduq.

Müstəqil ölkənin vətəndaşıyam… Uğurlu yazar olmaq üçün yetərincə müstəqilliyim çatmadı. Ya da ki, istedadım. Amma yenə də fəxr edirəm. Çünki nə qədər tez ruhdan düşsəm də, qəlbimin dərinliyində əminəm: mənə ağız büzənlərdən qat-qat istedadlıyam. Amma… psixoloji problemim var. Düzü onlarda da var, gizlətməkdə çox istedadlıdırlar. Növbəti “nə bilim”…

Görəsən, mənim problemim düzələndirmi? Bəs başqalarının varlığından əzab çəkən, istehza və kinayədən zövq alan insanların problemi necə? Hərənin bir dərdi var… Ən böyük dərd isə həddən çox səmimi olmaqdır

Dərdimiz dağlara!..

Rüfət Əhmədzadə

Gündəlik qeydləri

18-19 oktyabr, 2014.

Alpay Azər və Rüfət Əhmədzadə RTV-də (VİDEO)

Fevral ayında Azərbaycanın populyar hekayə yazarları olan Alpay Azər və Rüfət Əhmədzadə Xaçmazda yerləşən Regional Televiziyanın (RTV) “Yeni Səhifə” verilişində  qonaq olub, hekayələr mövzusunda danışıblar. Sərdar Aminin telelayihəsində Rüfət Əhmədzadə nəsr və nasirlik barədə fikirlərini bölüşüb, hekayə yazarlığının xüsusiyyətlərinə toxunub. Tanınmış hekayə yazarlarından olan Alpay Azər də, özünün hekayəçilik barədə baxışını, yaradıcılıq məsələləri haqqında fikirlərini ifadə edib.

Qeyd: Verilişdə qeyd olunan “Cavid əfəndi” müsabiqə  layihəsinin formatı və adı dəyişilib, “Anamın Kitabı” Ədəbi Mükafatı təsis olunub. Hazırda müsabiqə gedir, kitabevim.az saytında məlumat almaq olar.

Biz düşünə bildiyimiz qədər azadıq!

Rüfət Əhmədzadənin oxucularla görüşündə AYO sədri, Azadlıq Radiosunun əməkdaşı Namiq Nüseynliyə videomüsahibəsi. Gənc yazar müəllifi olduğu “Adım anonim qalsın” kitabı və ümumiyyətlə, yazar və cəmiyyət münasibətləri barədə fikirlərini səsləndirib. O, ancaq sevgidən yazanları ədəbiyyatla yox, masturbasiya ilə məşğul olmaqda ittiham edib.  Yazarları ictimai mövqe göstərməyə çağırsa da, özünün inqilabçı və ya müxalif olmadığını vurğulayıb.

Sevastopollu rus gözəlçələri

rufat ahmadzada- metbuat ucunQeyd: bu yazı 26 fevral tarixində Qaynar.İnfo-da dərc olunub. Onda hadisələr təzə-təzə inkişaf edirdi. Ümumiyyətlə, “mübahisəli zona” proqnozları özünü doğrultmaqdadır. Arseniy Yatsenyuku isə şəxsən tanıyıram – əslən yəhudidir, mən tanıyan vaxtlarda partiyasına qoşulanların çoxu maliyyə məqsədləri güdürdü. belə zəif siyasətçinin baş nazir olacağını gözləmirdim.

Rüfət Əhmədzadə

Sevastopollu rus gözəlçələri

Ukraynada elə də çox yaşamamışam. Lakin bu ölkəni az qala qarış-qarış gəzmişəm, hər region barədə ortabab təsəvvürüm var. Atam 2 il orda bizneslə məşğul olub, dostları vasitəsi ilə sabiq prezident Yuşenkonun komandasına, o cümlədən indiki deputat Vitali Kliçkoya yaxın olub. Lakin onun və çevrəsinin işləri elə də rahat  getməyib. Çünki Yuşenko vaxtında prezidenti saymayan Timaşenkonun, seçkilərdən sonra isə heç kimi saymayan Yanukoviçin mafiyozi əlaltıları işlərinə əngəl olan bütün yad elementləri neytrallaşdıra bildilər – hərəsini bir yolla…

Yanukoviçin Sevastopolda gizlənməsi və Rusiyaya uçmağa hazırlaşdığı xəbər verilib.

Amma məncə, Yanukoviçin Rusiyaya getməsinə ehtiyac yoxdur. Ukraynada milyonlarla ukraynalı var ki, rus ordusunun gəlişini həsrətlə gözləyir. Şəxsən, 2009-da Ukrayna dilini öyrəndiyim və ukraynalı tanışlarımdan o dildə danışmağı xahiş etdiyim günləri xatırlayıram – təmiz xaxol olasan və sənin dilində danışmaq istəyən azərbaycanlıya güləsən…

Sadəcə, “Yevrosoyuz” tutmaları tutub. Bir az sonra da olacaqlar panslavist və antisemit. Artıq 2 dəfə devrilən Yanukoviç yenə geri qayıdacaq qədər şanslıdır. Viktor Yanukoviç iki dəfə Ukraynanın baş naziri olub. Və ölkənin ən kriminal keçmişə malik və cinayətlərdə ən çox ittiham olunan siyasətçisidir. Kuçmanın taxtının laxladığı zamanlarında Donetsk qubernatorluğundan baş nazir postuna gətirildi. Ona qədər isə, uşaq koloniyasından çıxmış təsadüfi bürokrat idi. Hansısa yollarla fəhləlikdən kombinat direktorluğuna yüksəldi, bir gün də siyasət eşqinə düşdü.

Leonid Kuçma düşünürdü ki, Yanukoviçin Şərqi Ukraynadakı dayaqları və onun milyarder dostu Rinat Axmetov vasitəsi ilə öz yerini möhkəmləndirə biləcək. Ən azından, yerinə vəliəhd olacaq. Amma alınmadı… Hakimiyyət dəyişdi, Yanukoviçin qalması və “dəngələri dəyişmək” ümidi də 2006-cı ildə boşa çıxdı. Kuçma getdisə də, Kiyev ətrafında onun arvadına məxsus olan bir neçə iri müəssisə toxunulmaz qaldı.

Ukraynada ikitirəlik başladı – Yuşenko və Timaşenko arasında. Yanukoviçin Regionlar Partiyası güclənəndə isə üçtirəlik əmələ gəldi. 2009-cu ildəki siyasi prosesləri yaxşı xatırlayıram.

Keçmiş bankir və yəhudi maliyyəçilərinin havadarı, amma zəif demokrat imici yaratmış Yuşenko məktəblərə gedir, ibtidai sinif uşaqlarıyla şəkil çəkdirirdi. Amerikayla əlaqələrin tərəfində idi, Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşmağa isə qorxurdu. Rusiyadan qorxusu isə dəhşətli dərəcədə idi. Sadəcə, həyat yoldaşının rəhbərlik etdiyi “Qolodomor” kampaniyası ilə həm Rusiyanı, həm də Ukraynanın şərqində yaşayan rusbaşları qıcıqlandırmaqla məşğul idi.

Timaşenko – yetərincə kriminal, yetərincə işgüzar, amma aqrar siyasətçi. Fermerlərin dostu idi. Ancaq fermerlərlə şəkil çəkdirirdi. Avropa tərəfdarı və aradabir Rusiyanı qorxutmaqdan zövq alan adam. Marqaret Tetçer obrazı yaratmaqdan hədsiz ləzzət duyan adam. İndi onun yolları açılıb, amma çox uzağa gedə bilməyəcək.

Əvvəl olduğu kimi, indi də ağır sənayə maqnatlarının dostu Yanukoviç. Rusiyanın adamı. Əslən ukraynalı olub, evindər rusca danışmağı sevən insanların prezidenti. Onun gələcək taleyi o qədər dəqiq deyil. Amma… Yadıma düşən bir hadisə ilə söhbəti bağlayım:

Maydanda gəzişirdim. Yaxınlaşan üç miniyubkalı, sarışın qız gördüm. Məndən şəkillərini çəkməyi xahiş etdilər. Rusca danışırdılar, onlara zaraftyana ukraynca cavab verdim, “biz rusuq” dedilər.

– Hardansınız?

– Sevastopoldan!

– Axı ora Ukrayna torpağıdır!

– Bunu hələ bilmək olmaz… Dnestryanı barədə eşitmisənmi?

Hə, eşitdiyimi dedim. Söhbət yavaş-yavaş gəldi regionda rusluğun maraqları üzərinə… Mübahisə etmədim, sadəcə onların fikirlərini öyrənməyə çalışdım. Bir şeyi anladım: ilk baxışdan seks simvolları kimi görünən bu gözəlçələr əslində Rusiyanın dişi əsgərləri idilər. Sonralar Sevastopolu daha yaxından görmək imkanım yarandı. Yenə həmin söhbətlər…

Politoloq deyiləm, amma az-maz jurnalist təcrübəmi də bu yazıya qataraq, belə düşünürəm ki, Ukraynada “mübahisəli zona” yarana bilər. Bundan Qərb də, Rusiya da maraq güdməlidirlər. Bir tərəf rusçuları, digəri isə panukraynaçıları bəhanə edərək. Ya regionda manevrlər etmək, ya da atəşkəsi qorumaq üçün. Və necə ki, Qafqazda, həmçinin Qarabağda…