“AzeriMed” və “Zəfəran”ın satdığı bəzi dərmanlar sağlamlıq üçün təhlükə daşıyır?

Azər Maqsudov: “Əsasən, “Panadol” və “Theraflu” kimi dərmanlar allergik reaksiyalara səbəb olur”

Eyyub Hüseynov: “İstehlakçılar əsasən qızdırmalı uşaqlar üçün yazılan, amma əksər hallarda toksoallergik vaskulitə gətirib çıxaran “Panadol” adlı dərmandan da şikayətlənirlər”

Oktyabrın 13-də Qafqaznews.az-da  “Azərbaycanda zəhərlənməyə ən çox hansı dərmanlar səbəb olur?” başlıqlı yazı dərc olunmuşdu.

Həmin yazıda APA-ya istinadla Klinik Tibbi Mərkəzin Toksikologiya şöbəsinin müdiri Azər Maqsudovdan sitat gətilir və qeyd olunurdu ki, bu ilin 9 ayı ərzində ümumilikdə 1730 nəfər müxtəlif zəhərlənmələrlə toksikologiya şöbəsinə müraciət edib və onlardan 1605 nəfər qəbul olunub: “Zəhərlənənlərdən 244-ü dəm qazından, 74-ü spirtli içkidən, 823 nəfər isə dərmandan zəhərlənib. Şöbə müdirinin sözlərinə görə, toksikoloji zəhərlənmələrdən ölüm halı ötən illə müqayisədə bu il azalıb. Belə ki, ötən ilin 9 ayı ərzində 46 ölüm halı qeydə alınmışdısa, bu il ölüm göstəricisi 39 olub”.

Qafqaznews.az dərman zəhərlənmələri ilə bağlı ətraflı araşdırma aparmaq, əsasən hansı dərmanların zəhərlənmə və ya mənfi təsirlər yaratdığını öyrənmək  məqsədilə, Səhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin əməkdaşı Cavid Xəlilova müraciət etdi. “Səhiyyə Nazirliyinin analitik ekspertizasından keçən, müvafiq sertifikat alıb satışa çıxarılan dərman heç vaxt insan həyatı üçün təhlükə daşıya bilməz.

Orda dərman zəhərlənməsindən söz gedirsə… Müxtəlif xarakterli insanlar var. Bəziləri çoxlu dərman içir ki, həyatına son versin. Ya da, dərmandan düzgün istifadə etmirlər. Toksikoloji müəssisəyə o insanlar gətirilir”, – deyə nazirlik nümayəndəsi bildirdi.

“Siz dərmanların keyfiyyəti üzündən belə halların baş verməsini istisna edirsiniz?” – deyə dəqiqləşdirmək istədik. “Əksəriyyətdən gedir söhbət. Amma ətraflı məlumat almaq istəyirsinizsə, sabah Azər Maqsudovun nömrəsini verərəm, onunla danışırsınız”, – deyə C.Xəlilov bildirdi. “Səhiyyə Nazirliyində zəhərlənən şəxslərin hansı dərmanlardan istifadə edilməsi öyrənilib müəyyən siyahı və ya statistika tərtib olunurmu?” – deyə soruşduq.

“Səhiyyə müəssisəsinin vəzifəsi xəstəyə tibbi yardım göstərib onu həyata qaytarmaqdır”, – deyə Səhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin əməkdaşı bildirdi. “Mən Səhiyyə Nazirliyinində bu məqamları hansı idarənin araşdırdığını soruşuram”, – deyə əməkdaşımız qeyd etdi. “Səhiyyə Nazirliyində dərmanlarla Analitik-Ekspertiza Mərkəzi məşğul olur”, – deyə C.Xəlilov cavab verdi. eyyub_huseynov_00

Qeyd edək ki, Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub HüseynovQafqaznews.az-a açıqlamasında  istehlakçılardan “Panadol” adlı dərmanla bağlı da müraciət olduğunu, çox zaman qızdırmalı uşaqlara yazılan bu dərmanın toksoallergik vaskulitə gətirib çıxardığını qeyd etmişdi.

Oktyabrın 14-də  Qafqaznews.az saytı hələ də qaranlıq qalan bəzi məqamlara aydınlıq gətirmək üçün, Klinik Tibbi Mərkəzin Toksikologiya şöbəsinin müdiri Azər Maqsudovla əlaqə saxladı.

A.Maqsudov bildirdi ki, “dərman zəhərlənmələri” statistikasına əks-təsir və allergik reaksiyalarla bağlı müraciətlər də daxil olunub.

14686237_313117629061637_2125081460_n-1“Əsasən kimyəvi zəhərlənmələrlə bağlı hallar olur. Bu, ya özünəqəsd məqsədiylə, ya da başqa səbəblə baş verir. Ümumiyyətlə, dərmanları dozasına uyğun istifadə etmədikdə, ya da həkimlərin səhvən təyinatı əsasında dərmanların qəbul edilməsi əks-təsir və allergik reaksiyalara səbəb olur. Bəzən hansısa dərmanın keyfiyyətiylə bağlı şübhələr yarandıqda, Səhiyyə Nazirliyinin aidiyyatı olan qurumlarına məlumat verilir. Özümüz qeydlər aparırıq və ümumi statistika şəklində bildiririk”,  – deyə A.Maqsudov qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, əsasən soyuqdəymə, qrip əleyhinə dərman qəbul edən şəxslərdə əks-təsirlər və allergik reaksiyalar müşahidə olunur: “Xüsusilə, Əsasən, “Panadol” və “Theraflu” kimi dərmanlar allergik reaksiyalara səbəb olur”.

A.Maqsudov q14741102_313130349060365_1484722832_neyd edib ki, distribüter şirkətlərlə müqavilə bağlayan, hansısa marağa görə xəstələrə müəyyən dərmanları yazan həkimlər çox zaman xəstənin bədən müqavimətini, o dərmana necə reaksiya verəcəyini nəzərə almır: “Belə olduqda, allergik reaksiyalar müşahidə olunur. Bizim xəstəxanada həkimlərə firma ilə əməkdaşlıq etmək qadağan olunub. Lakin bildiyim qədərilə, müxtəlif yerlərdə həkimlər var ki, onlar faiz naminə, ayrı-ayrı firmaların satdığı dər14658411_313127799060620_943653151_nmanları xəstələrə tövsiyə edirlər”.

Biz öyrənməyə çalışdıq, “Panadol” və “Theraflu” adlı dərmanlar əsasən hansı apteklərdə satılır və daha doğrusu, bu dərmanların ölkədə idxalı ilə hansı şirkət məşğul olur?

“Deutsche apotheke”dən (“Alman apteki”)Qafqaznews.az-a bildirdilər ki, bu aptekdə sözügedən dərmanlar satılmır və onun idxalı ilə hansı şirkətin məşğul olduğundan xəbərsizdirlər.

5 saylı Xəstəxananın yanında yerləşən “Zəfəran Apteki”ndə çalışan xanım əməkdaş Qafqaznews.az-a bildirdi ki, onlarda “Panadol” və “Theraflu” satılır: “Bizə bu dərmanları depodan gətirirlər. “Azerimed” şirkəti gətirir… *7700 nömrəsi ilə əlaqə saxlayın”.

Biz *7700 nömrəsi ilə əlaqə saxladıq və səlahiyyətli şəxslə danışmaq istədiyimizi bildirdik, lakin xanım operator bizə bildirdi ki, “bura dərman çatdırma xidmətidir, “Azerimed”lə əlaqə üçün 5667070 nömrəsinə zəng etmək lazımdır”.photo

Qeyd edək ki, *7700 nömrəsindəki operator da “Panadol” və “Theraflu”nun məhz “AzeriMed” tərəfindən gətirildiyini təsdiqlədi.

“AzeriMed” şirkətində isə “Reception”dakı xanım sözügedən dərmanların şirkət tərəfindən idxal edildiyini təsdiqlədi, amma rəhbərliyin yerində olmadığını bildirdi.

“Xanım, Kliniki Tibbi Mərkəzdə toksikoloji şöbənin müdiri Azər Maqsudov “Panadol14694827_313130829060317_2079475970_n” və “Theraflu” dərmanlarının allergik reaksiyalara səbəb olduğunu bildirib. Bu barədə mənimlə kimsə danışa bilərmi?” – deyə soruşduq.

“Siz 4688792 nömrəsi ilə əlaqə saxlayın, Marketinq Şöbəsidir”, – deyə xanım əməkdaş tövsiyə etdi.

14689118_313134879059912_1549844981_o

Həmin nömrəyə dəfələrlə zəng etsək də, xətt “məşğul” idi. Belə olduqda, yenidən şirkətin “Reception”u ilə əlaqə saxladıq və “AzeriMed”in Marketinq şöbəsinə aid əlavə iki nömrəni də əldə etdik: 4688793 və 4688794.

Lakin təəssüflər olsun ki, həmin şöbənin bütün nömrələrində iş gününün sonuna qədər dəstəyi qaldıran olmadı.

Şirkətin rəsmi veb ünvanı “Azerimed.com” saytı təmir altında olsa da, xəbərdarlıq xarakterli səhifədə göstərilmiş office@azerimed.com elektron poçtuna da məktub yolladıq. Ümid edirik ki, ən qısa zamanda şirkət rəhbərliyi bu məsələ ilə bağlı öz mövqeyini açıqlayacaq və bizdə yaranan sualları cavablandıracaq.

Araşdırmamız davam edir.

Rüfət Əhmədzadə

Qafqaznews.az

Abşeronun baş memarı “Yeni Bakı”da binaların çökməsini təsdiqlədi – ARAŞDIRMA, FOTO, VİDEO

yeni-baki-300x195

Akif Əliyev: “Həmin binalarla bağlı ekspertiza qrupu yaradılması üçün FHN və ETSN-ə müraciət hazırlamışıq”

Ələmdar Piriyev: “O binaları tikən şirkətdən soruşmaq lazımdır, inşaat zamanı mühəndisi-geoloji işlər aparılıbmı?”

Sakinlər “İlin Dörd Fəsli” MMC-ni məhkəməyə verməyə hazırlaşır

İyulun 11-də LEGİON.AZ-da “Yeni Bakı”da binalar çat verir?” başlıqlı yazı dərc olunmuş və həmin məqaləyə bir neçə foto və video da yerləşdirilmişdi.

Artıq bir neçə aydır ki, Qafqaz Xəbər Agentliyi Masazırdakı “Yeni Bakı” yaşayış kompleksinin sakinlərinin şikayətlərini araşdırır və problemlərini işıqlandırıb həllinə çalışır. Sakinlər komendant Ehtiram Yusifovun kobudluğundan, eləcə də kompleksin inşaatını həyata keçirmiş “İlin Dörd Fəsli” MMC-nin öz vədlərini yerinə yetirməməsindən dəfələrlə ölkə mətbuatına şikayətləniblər.13664345_261503720889695_870250897_n

Həmçinin, sakinlər Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə, PA rəhbəri Ramiz Mehdiyevə, Baş Prokuror Zakir Qaralova və DİN başçısı Ramil Usubova da müraciət ediblər. İyulun 11-də LEGİON.AZ-a müraciət edən “Yeni Bakı” sakinləri şəhərciyin 2-ci, 3-cü və 4-cü həyətindəki “P-şəkilli” binalarda çatlar yarandığını bildiriblər.Sakinlər dediklərinin sübutu olaraq LEGİON.AZ-a fotoşəkillər və videoyazılar göndəriblər.Bir çox binanın birinci mərtəbə hissəsində uzun və gözəçarpacaq qədər dərin çatlar yaranıb. Fotoşəkillərdən və videogörüntülərdən də görünür ki, (həmin yerlər videogörüntüdə və şəkillərdə ox işarələri ilə göstərilib-red.) əksər çatların üzərinə suvaq çəkilib.

Yazı hazırlanan zaman “İlin Dörd Fəsli” MMC-nin Zamiq adlı meneceri sakinləri yalan deməkdə, bizi isə qərəzli yazmaqda günahlandırdı, lakin məqalənin dərcindən bir gün keçməmiş, sakinlər bizə daha yeni bir video göndərdi: sözügedən  binanın qarşısında çömələn usta çat yerlərinə suvaq vurmaqla məşğuldur.

Biz əlimizdə olan məlumatı FHN-in “Qaynar Xətt”i ilə də bölüşmüşdük, həmçinin, sakinlər FHN-dən bizə deyilən mobil nö13720601_263743550665712_1357096009_omrəyə foto və videoları “vatsap” vasitəsilə göndərmişdilər.İyulun 12-də FHN-in Tikintidə Təhlükəsizliyə Nəzarət üzrə Dövlət Agentliyinə (TTNDA) zəng etdik, adını bildirməyən növbətçi əməkdaş nə bizi dinləmək, nə də rəhbərliklə əlaqələndirmək istəmədi: “Gedin hara şikayət edirsiniz, edin”.

Lakin iyulun 14-də öyrəndik ki, həm məqalənin yaratdığı rezonans, həm də sakinlərin FHN-in “112” xidmətinə aramsız zəngləri azacıq da olsa nəticə verib.LEGİON.AZ-ın əldə etdiyi məlumata görə, TTNDA nümayəndələri “Yeni Bakı”da çatlar müşahidə olunan binalara baş çəkərək akt hazırlayıblar, lakin aktın məzmunu barədə sakinlərə məlumat verilməyib. Məsələyə aydınlıq gətirmək üçün FHN-in mətbuat xidmətiylə əlaqə saxladıq, bizə bildirdilər ki, akt hələ hazır deyil və ən qısa zamanda LEGİON.AZ-a ətraflı məlumat veriləcək.İyulun 15-də sakinlərLEGİON.AZ -la əlaqə saxladılar. Onların sözlərinə görə, “Yeni Bakı”ya baş çəkən FHN əməkdaşları şifahi olaraq bildirib ki, şəhərcikdəki 1-ci və 2-ci “P-şəkilli” binalar, eləcə də bu binalar13649697_261494470890620_440726887_nla üzbəüz 8 ədəd təkbloklu binaların FHN-dən istismara qəbul aktı var.  Lakin sakinlər bu barədə indiyə qədər məlumatlı olmadıqlarını deyiblər: “FHN rəhbərliyindən mətbuat vasitəsilə xahiş edirik ki, “Yeni Bakı”da istismara qəbul aktı olan binaların sayını və nömrələri ictimaiyyətə dəqiq açıqlasınlar. Çünki “İlin Dörd Fəsli” MMC uzun müddətdir bizə heç bir məlumat vermir və müvafiq çıxarışla təmin etmir. Dünənki şifahi məlumatdan sonra, biz “İlin Dörd Fəsli” MMC-yə  qarşı məhkəmə iddiası qaldırmağa qərar vermişik”.

LEGİON.AZ-ın əldə etdiyi digər məlumata görə, Abşeron RİH-in Memarlıq və Tikinti Şöbəsinin aparıcı məsləhətçisi Abdun Dadaşov da iyulun 14-də həmin ərazidə olub və sözügedən binalardakı vəziyyət barədə şöbə müdiri Akif Əliyevə məruzə edib. Abşeron rayonunun baş memarı Akif Əliyev də bu məlumatı LEGİON.AZ-a təsdiqlədi.

“Bəli, “Yeni Bakı”dakı vəziyyətlə tanış olmuşuq, araşdırmışıq. Həqiqətən də çatlar var, binalarda çökmə əlamətlərinin olduğunu müəyyən etmişik. Lakin o binaların yaşayış üçün təhlükəlilik dərəcəsini FHN-in Tikintidə Təhlükəsizliyə Nəzarət üzrə Dövlət Agentliyinin xüsusi ekspertiza qrupu müəyyən edə bilər. Adi baxışla bu barədə dəqiq qərar vermək çətindir. Amma bir daha deyə bilərəm ki, sizdə olan məlumatlar doğrudur, fakt olaraq həmin binalarda çatlar və çökmə əlamətləri var. Onların səbəbləri ətraflı araşdırılmalıdır. Bu, yeraltı, tektonik proseslərdən də ola bilər, yaxud yeraltı qrunt suları ilə bağlı ola bilər… Torpağın xassəsi ilə bağlı da, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin müvafiq ekspertiza qrupu rəy verməlidir”, – deyə A13639576_261494477557286_1900199258_o-768x302bşeronun baş memarı vurğulayıb.

O qeyd edib ki, “Yeni Bakı” yaşayış kompleksinin inşa olunduğu ərazi sürüşmə zonasında deyil, lakin sözügedən hadisə ilə bağlı aidiyyatı olan qurumlar araşdırma aparmalıdır. Abşeron RİH-in hansı tədbirlər görəcəyi ilə bağlı LEGİON.AZ əməkdaşının sualına isə Akif Əliyev belə cavab verdi: “Artıq biz bu məsələ ilə bağlı müraciət hazırlamışıq. “Yeni Bakı”ya ekspertiza qrupları göndərilməsi üçün Fövqəladə Hallar Nazirliyinə, eləcə də Ekologiya və Təbii Sərvərlər Nazirliyinə rəsmi müraciət hazırlamışıq, bazar ertəsi göndərəcəyik”.

Məsələ ilə bağlı ETSN-in mətbuat xidmətinin rəhbəri İradə İbrahimova ilə də əlaqə saxladıq. ETSN sözçüsü bizə ETSN-in Milli Geoloji Kəşfiyyat Xidmətinin Geoloji Planlama Ekspedisiyasının baş geoloqu Ələmdar Piriyevlə danışmağı tövsiyə etdi.

13672203_263830460657021_1924101188_nƏ.Piriyev LEGİON.AZ-a bildirdi ki, “Yeni Bakı”dakı binaların çökməsi ilə bağlı onlara hələ hər hansı məlumat verilməyib: “Lakin Abşeron RİH-in bu müraciəti bizə daxil olacağı halda, ora qrup göndərəcəyəm, lazım olsa özüm də şəxsən iştirak edəcəyəm. Orda cürbəcür proseslər gedə bilər, aydınlaşdırmaq lazımdır. Ola bilər ki, həmin binaların çökməsinə antropogen amillər səbəb olub.  O binaları tikən şirkətdən soruşmaq lazımdır, inşaat zamanı mühəndisi-geoloji işlər aparılıbmı? Bir sıra məqamları araşdırandan sonra, dəqiq nəsə demək olar. Nazirlər Kabinetinin qərarına görə, Azərbaycanda sürüşmə zonalarının atlası hazırlanıb. Həmin ərazilərdə, o cümlədən Masazırda hər hansı inşaat işləri aparılarkən, mütləq ETSN-dən rəy alınmalıdır. Masazır əvvəl sürüşmə zonası hesab olunmurdu. Lakin son illərdə əhali çoxalıb, torpağa kanalizasiya suları axıdılır, ona görə də, sürüşmə ehtimalı artıb.

Mövzu ilə bağlı araşdırmamız davam edir.

Rüfət Əhmədzadə

LEGİON.AZ

Mövzuya aid linklər:

http://legion.az/9503–yeni-bak%C4%B1da-m%C9%99nzil-m%C3%BClkiyy%C9%99t%C3%A7il%C9%99ri-ramiz-mehdiyev%C9%99-m%C3%BCraci%C9%99t-etdil%C9%99r-m%C6%8Ftn.html

http://qafqaznews.az/2016/06/yeni-baki-sakinl-ri-dovl-t-bascisina-muraci-t-etdi/
http://qafqaznews.az/2016/05/yeni-baki-da-isiqsiz-qalan-sakinl-r-alternativ-enerji-axtarirlar-video/
http://qafqaznews.az/2016/05/yeni-baki-da-qalmaqal-dusdu-sakin-ozunu-yandirmaq-ist-di/
http://qafqaznews.az/2016/05/az-risiq-dovl-t-bascisinin-f-rmanina-qarsi-gedir/
http://qafqaznews.az/2016/04/yeni-baki-massivinin-sakinl-ri-ozbasinaliq-v-kobudluqdan-sikay-t-edir-video/
http://qafqaznews.az/2016/04/az-risiq-dan-yeni-baki-sakinl-rin-q-rib-cavab-gedin-prezident-sikay-t-edin/

 

“Ölüb-dirilən” şəhərdən etüdlər

Rüfət Əhmədzadə

 “Ölüb-dirilən” şəhərdən etüdlər


reportaj 21

Bəlkə də, mənim bu yazımda Varşava üçün işlətdiyim “ölüb-dirilən” ifadəsi bir çox polyakın qəzəbinə səbəb olar, lakin o şəhərlə tanışlıqdan sonra başqa bir “bədii tərif” tapa bilmədim, ağlıma ayrı heç nə gəlmədi.

Əslində ölənin dirilməsi möcüzəli haldır, dünyada daha çox İsa Məsihə şamil olunur.  Elə Varşava üçün də möcüzəli sayıla bilər. II Dünya Müharibəsində 3 dəfə (1939, 1943, 1944) dağıdılmış şəhərin 90 faizdən çox hissəsinin, minlərlə binanın yenidən bərpası  1940-cı illərin sonundan 1970-ci illərə qədər davam etdi. Bu isə polyak xalqının öz doğma paytaxtına, öz tarixinə sevgisi və ayaq üstə qalxmaq iradəsindən xəbər verir. Onlar “ölü” şəhəri yenidən diriltdilər. Hətta, Varşavada gəzintim zamanı bir neçə bina görürdüm ki, yenidən bərpa işləri gedirdi. Lakin dağıdılmış şəhərin bərpası adi restavrasiya deyil, tamamilə yenidən tikilmə idi. Milyonlarla dollar xərclənib, Varşava sakinləri pul yığıblar, özləri də abadlaşdırma işlərində iştirak ediblər, təki doğma şəhər yenidən dünyaya gülümsəyə bilsin!

Səfərimiz “Culture.Pl” saytının təşkilatçılığı ilə baş tutdu. Mən və kinoşünas-yazar Ülvi Mehdi mayın 24-də Varşavaya yollandıq. Səfərimiz mayın 28-dək davam etdi.

Ülvinin səfər proqramı daha çox Polşa kinosu ilə əlaqəli tərtib olunmuşdu, mən isə ədəbiyyat, kitabçılıq və media ilə bağlı şəxslərlə görüşəcəkdim. Lakin bir neçə gün ərzində bələdçimiz Pavel Litskeviç ilə birlikdə şəhəri gəzmək, Varşavanın tarixinə nəzər salmaq imkanımız da oldu, elə bu yazımda məhz şəhərlə bağlı təəssüratlarımı bölüşəcəyəm.

Varşava Avropanın ən bəxtsiz şəhərlərindən hesab olunur – məhz 5 il içində 3 dəfə amansızcasına dağıdıldığına görə.

Vaxtilə “Şimali Paris” adlandırılan Varşavanın dağıdılmasına 1939-cu ildə – Nasist Almaniyası və SSRİ arasındakı sazişdən sonra başlanıldı. Qeyd edim ki, almanlar Polşada 6 milyon insanı, kommunistlər isə 5 milyon insanı terrora məruz qoyublar. Təkcə Xatında Stalinin əmri ilə 21 min polyak əsgər və zabit güllələnmişdi. Polşanın qoparılmış şərq vilayətlərindən Lvov hazırda Ukraynanın sərhədləri daxilindəndir. Polyaklar həmin torpaqları unutmayıblar, vaxtaşırı yada salırlar.

Lakin Ukraynaya qarşı Polşa tərəfindən hər hansı ərazi iddiası yoxdur. Bu gün Ukraynanın Polşa ilə isti münasibətdə olması, elə rəsmi Varşava üçün böyük qələbə sayıla bilər.

Həm də hazırkı vəziyyətdə… həmsöhbət olduğum bir çox Varşava sakinləri bunun yersiz olduğunu, Ukraynaya işğalçı Rusiya ilə mübarizədə dəstək gərəkdiyini bildirdilər. İnadla SSRİ-nin irsinə sahib çıxdığını iddian edən Rusiya Federasiyası isə bu cinayətlər barədə eşitmək istəmir, əksinə, polyakları və başqa Mərkəzi Avropa xalqlarını nankorluqda ittiham edir…

Qayıdaq  Varşavanın “ölməsi” söhbətinə. Varşavaya ilk zərbələr şəhərin 28 günlük müharibəsi zamanı endirildi.  Varşavanın ələ keçirilməsindən sonra bir neçə dəfə üsyan cəhdləri olsa da, hər dəfə bu üsyanlar amansızcasına yatırılmış, on minlərlə insan güllələnmiş və ya başqa şəkildə edam olunmuş, tarixi binalar isə hər birinə yüzlərlə, minlərlə dinamit qoyulub partladılmışdı. Hazırda 1,6 milyon əhalisi olan şəhərin müharibədən əvvəl 1,3 milyon sakini var idi (onlardan 250 minə yaxın yəhudi idi), müharibədən sonra isə şəhərdə bir neçə min insan qalmışdı…

“Staro Miasto” və ya “Starovka” (Köhnə şəhər) adlandırılan mərkəz rayonu Varşavanın ilk işğal günlərində tamamilə dağıdılmış, kral qəsri, tarixi abidələr və bir çox qədimi bina məhv edilmişdi.

1943-cü ilin aprelində 100 mindən çox yəhudinin sıxışdırılıb yaşadığı gettoda üsyan baş verdi, amma təbii ki, üsyan qısa müddətdə yatırıldı və Hitlerin əmri ilə şəhər ikinci dəfə dağıdıldı. 1944-cü ildə almanların şərq cəbhəsində geriləməsindən həvəslənən və Moskvanın “qardaşlıq” və “birgə mübarizə” çağırışlarına inanan polyak partizanlar və narazı sakinlər böyük üsyan qaldırdılar, faşistləri Visla çayının sağ sahilinə sıxışdırdılar. Kömək etmək imkanı varkən, Stalin qoşunlarına Varşava üsyanına “qarışmamaq” əmri verdi. Onsuz da, sonra gəlib şəhəri döyüşsüz alacaqdılar. Almanların əsas qüvvələri isə geriyə çəkilməkdə idi.

1944-cü ilin avqust-sentyabr aylarında baş vermiş döyüşlərdə üsyançılara qarşı alman hrəbçilərindən çox təslimçi kazaklar, ukraynalılar, başqa millətlərin nümayəndələri, xüsusilə də azərbaycanlılar döyüşüblər. Bəli, “cəza qüvvələri”nin tərkibində etnik çoxluğuna görə azərbaycanlılar fərqlənirdi – general fon dem Baxın rəhbərlik etdiyi 111-ci Azərbaycan Piyada Polku. Bunu mən bilmirdim, Paveldən eşidəndə çox təəccübləndim, hətta inadla mübahisə etməyə də çalışdım. Amma tarix elə tarixdir, dəyişmək olmaz. Otelə gəldiyimdə müxtəlif dillərdə olan mənbələrə də rast gəldim, bizim dilimizdən savayı. Gizlətməklə Polşa ilə münasibətlərimizi qorumuş olmuruq… Açmaqla da özümüzü pis etmirik. Onda gərək almanlar adam arasına çıxmasın, nə edə bilərik ki?!  Utanmayaq, qorxmayaq, inkar etməyək… Sadəcə nəticə çıxaraq!

Varşava üsyanı nəticəsində hər beş evdən dördü xarabaya çevrilmişdi.  Dağıntıları tərk edən sakinlər fevral ayında şəhərə qayıdanda bir binanın xarabalıqları altında, zirzəmidə qocaq bir qadının qışdan sağ-salamat çıxdığını gördülər. Onun ətrafına göyərçinlər yığışmış, şaxtadan qorumuşdular. İndi həmin evin qarşısında həmin qadın üçün xatirə tablosu və göyərçinlərin əhatəsində olan qadın təsviri də var….

Varşavanın mərkəz hissəsi, yəni “Köhnə şəhərin” abadlaşdırılması 20 ilə yaxın vaxt aldı. Bu abadlaşdırma işləri isə heç də asan olmadı. Qarət olunmuş ekspanatların və şəhər mənzərəsinə aid rəsmlərin tədricən geri qayıtması, müxtəlif fotoşəkillərin xarabalıqlarla tutuşdurulması, eləcə də arxivlərin açılması ilə binaları və abidələri  mümkün qədər dəqiq bərpa etməyə çalışdılar. Daha çox da, işğaldan bir il əvvəl diplom işi olaraq şəhərin bütün binalarının ölçülərini götürmüş Varşava Universitetinin memarlıq fakültəsinin tələbələrinin eskizləri bu mübarizədə yardımçı oldu. Xoşbəxtlikdən, fakültənin arxivləri salamat qalmışdı… Kral Siqizmundun şərəfinə (oğlu tərəfindən) ucaldılmış sütunun orijinal qalıqları indi bir kənara qoyulub, kral qəsrinin qalıqları isə Varşava Üsyan Muzeyinin (elə həmin qəsrdə yerləşir) içində qoyulub. Muzeydə partizanların gizli tipoqrafiyası və şəhərin dağıdılmış zamanı ilə bağlı təsvirlər, fotolar var. Bir zalda filmlər nümayiş olunur, nisbətən kiçik olan digər zalda isə dağıdılmış Varşavanın quşbaxışı 3D görüntüsü nümayiş olunurdu.

Həmçinin almanların təqibindən qaçan üsyançıların istifadə etdiyi kanalizasiya tunellərinin (həmin tunellərin özü aralıdadır) süni modelləri yaradılıb və muzeyin qonaqları həmin tunellərdən beş dəqiqə keçməklə, iki sutka ərzində dar və qoxulu tunellərdə əzab çəkən insanların vəziyyətini təsəvvür etmiş olurlar. Yeri gəlmişkən, almanların tunel lyuklarını atəşə tutması zamanı 18 yaşlı gənc bir polyak qız ağır yaralanmışdı. Alman əsilli bir həkim isə həmin qızın həyatını xilas etmiş və onun “nəzarət atəşi” ilə öldürülməsinə imkan verməmişdi.

Şəhərin abadlaşdırılması zamanı bəzi məzəli və absurd hallar da baş vermişdi. Məsələn, XVII əsrə aid Palac Branickich (Branitskilərin Sarayı) ilə bağlı tarixi fakt. Deməli, XVIII əsrdə rəssam Bernardo Bellotto kralın əmri ilə Varşavadakı binaların rəsmini çəkərkən, Branitski ailəsi (şəhərin varlı şlyaxta zadəganı Stefan Mikolayay Branitski evi Sapieh ailəsindən alıb yenidən inşa etdirib) rəssamdan “balaca” xahiş ediblər: “Bizim evin də şəklini çək, amma biz dama heykəllər qoymaq istəyirik, hələ pulumuz çatmır). Rəssam razılaşır, onlardan eskizlər alır, lakin özü də Branitski ailəsi ilə məzələnmək üçün heykəllərin yanında meymun fiqurları da təsvir edir. İki əsr keçir, binanın damına heç vaxt heykəl qoyulmur. Əslində heykəlsiz olan bina II Dünya Müharibəsində almanlar tərəfindən dağıdılır, Varşava yenidən qurulanda isə həmin rəsm əsərində olduğu kimi yenidənqurma işləri görülür. Yəni, Branitskilərin xəyal etdiyi heykəllər düz 200 il sonra, həm də meymun fiqurları ilə birlikdə reallaşır. Şəhərdə ən fərqli binalardan biridir. Yəqin ki, siz də damında heykəllər olan bina görməmisiniz… Rəssamın məzəsi də beləcə həyata keçmiş olub.

Qeyd edim ki, vaxtilə Polşada 5 milyona yaxın yəhudi yaşayıb, indi isə bu ölkədəki yəhudi icması cəmi 20 min nəfəri əhatə edir. Lakin Varşavada daxili dizaynına görə Qırmızı Dənizinin aralanmasını və bir sıra Bibliya rəvayətlərini xatırladan möhtəşəm Polin Polşa Yəhudilərinin Tarixi Muzeyi var, bu muzeydə müasir texnologiyalardan da səmərəli istifadə olunur. Səfərimizin son günündə bu muzeyin mədəniyyət proqramları üzrə koordinatoru Kayetan Proxira (Kajetan Prochyra) ilə görüşdük və o, Polin muzeyinin akt zalında hər həftə ən az 1 konsertin keçirildiyini və bu konsertlərin müxtəlif milli mənsubiyyətləri, müxtəlif janrları əhatə etdiyini dedi: “Bu işlər üçün büdcəmiz elə də çox deyil, lakin davamlı konsertlər keçirməklə tədbirlərin maliyyəsini təmin edə bilirik, həm də bəzən konsert və festivallar olanda zalı icarəyə veririk”.

Polşa Milli Muzeyində də olduq və oranın da teatrının olduğunu öyrəndim – aldığım ekskursiya biletinə muzeydəki teatrın son tamaşasına da getmək üçün güzəşt kuponu əlavə edilmişdi. Polyakların özünübərpaetmə qabiliyyəti onların tədbirli davranışları ilə də əlaqəlidir. Mədəni irsə diqqətlə yanaşırlar. Muzeylərdə köhnə əsərlərin surətini çəkən xeyli gənc rəssamlar görürdüm. 1938-ci ilin tələbələri kimi, bu gənclərə diplom işi olaraq milli mədəniyyət nümunələrinin surətini canlandırmaq həvalə olunub.

Şopen Muzeyində dahi bəstəkarın köhnə fortepianosu və əşyaları ilə yanaşı, o dövrə aid bir çox eksponatlar var və Şopen dövrünə aid tarixi hadisələri də monitordan izləmək olur. Muzey işində monitorlardan və sənədi animasiyalardan istifadə mənim üçün xoş bir yenilik idi.

Polşanın son kralı Stanislav Avqust Ponyatovski tərəfindən yay iqamətgahı kimi salınmış Lajenki Kral Parkında da Şopenin abidəsi var və hər bazar günü açıq havada, abidənin yanında gənc musiqiçilərin konsertləri olur.

Adam Mitskeviç adına Polşa Ədəbiyyatı Muzeyində isə bir daimi kolleksiya dahi şair Adam Mitskeviçə aiddir, digəri isə hər il bir yazıçı olmaqla dəyişir. Hazırda məşhur yazıçı Mariya Dombrovskayanın yaradıcılığı muzey qonaqlarına təqdim olunur, onun əsərlərinə çəkilən və ya ona ithaf olunan filmlər nümayiş etdirilir. Həmçinin muzeydə vaxtaşırı təqdimatlar keçirilir, uşaq kitab bayramları və gənc yazarların gecələri təşkil olunur. Təəssüf ki, bizim ölkədə belə muzey yoxdur… Həm də təəssüf ki, 40 milyonluq Polşa kitab oxunmasına görə Avropada ən son yerlərdən birində qərarlaşıb (axırdan dördüncü).

Ümumiyyətlə, təəssüf ki, Azərbaycan bu ölkənin (və ya Bakı Varşavanın) son 25 ildə keçdiyi inkişaf yolunun beşdə birini də keçə bilməyib. Gözəgəlimli binalardan, göydələnlərdən danışmıram. Polşanın çoxşaxəli inkişaf təcrübəsi iqtisadiyyatı neftdən asılı olan Azərbaycan üçün çox yaxşı nümunə ola bilər.

Göydələn binalardan Varşavada çox azdır (ya da mən az gördüm), müasir şəhər sahəsinə görə müharibə dövründəkindən 4 dəfə böyükdür; əhali sayı Bakıdan 3 dəfə az olmasına baxmayaraq, şəhərin genişliyi, yaşıllıqların bolluğu və tıxacların azlığı ürək açır. Tarixi ruhu qorumaq üçün olan sevgi, mədəniyyətin təbliğinə müasir yanaşma üsulları, şəhər mədəniyyəti, qanunsevərlik, polislərin 4 gün ərzində yalnız Sevilya-Dnepreptrovsk oyunu zamanı görünməsi, mübahisəyə meyilliyin az olması, hər kəsin öz həyatını rahat sürməsi… Daha nələri sayım?

Hə, bir gecə Varşava küçələrində gecə saat 4-ə qədər gəzməli oldum,, otelə geri qayıdarkən isə polyak taksi sürücüsü sayğac ola-ola (sayğacın üstündə jaket olsa da, bir balaca əyiləndə 50 zlotı yox, 13 zlotı ödəməli olduğumu görürdüm) məni aldatmağa, artıq pul almağa çalışdı.

Mənsə sürücünü şoka salaraq polyak dilində dedim ki, “pan, mən polonistəm, Varşavaya sizin ölkəniz, xalqınız haqqında reportaj hazırlamağa gəlmişəm, sizsə məni adi turist bilib aldatmağa çalışırsınız?”. Sürücü duruxdu, üzr istədi. Mənsə gülümsündüm, qapını örtərkən dedim ki, “problem yoxdur, polyaklar yaxşı insanlardır, ölkənizi sevirəm”. Ağsaqqalın qanı qaralmışdı, yəqin ki, ona babat dərs vermişəm. Ümumiyyətlə, orda belə halların çox olmadığını eşitdim, sadəcə bəzi adamlar var ki, turistlərdən “faydalanmağa” çalışır. Belələri bizdə də az deyil.

Əslində azərbaycanlılar da yaxşı insanlardır, çalışaq, heç kimi aldatmayaq. Elə özümüzü də! Bir də ki, polyaklar Azərbaycan haqqında çox az şey bilir (bəziləri bizim ölkənin Əfqanıstanla qonşu olduğunu da düşünürdü), hətta mənim məzunu olduğum Bakı Slavyan Universitetində polyak dilinin tədris olunması faktı bir çox polyak həmsöhbətim üçün də xoş sürpriz oldu. Varşava üçün çox darıxacam…

Hər şeyi ruhanilərdən soruşmağın fəsadları

Rüfət Əhmədzadə

 Hər şeyi ruhanilərdən soruşmağın fəsadları

Dinlərə vurulan ən böyük zərbə din adamlarının “hərşeyşünas” olmaq cəhdləridir. Bununla bərabər başqa bir zərbə də dindarların həyatlarında hər şeyi din adamlarının sözlərinə görə nizamlamaq təşəbbüsüdür.

“Hər şey Quranda yazılıb, başqa elmlərdə deyilən yalandır” deyənlər də, bəzən özləri bilmədən inanclı insanların arasında mənəvi böhrana səbəb olur, sanki sivilizasiyanın inkişafını, elmi diskussiyaların əhəmiyyətini inkar edirlər.

Məhz ona görədir ki, bir din adamı çıxıb cinsi həyatla, ya da planetlərlə bağlı nəsə bir açıqlama verəndə, bu, insanların gülüşünə və geniş müzakirələrə səbəb olur. Bəziləri israrla bunu müdafiə etməyə, dəlillər gətirməyə çalışır. Bəziləri isə İslamı baltalamaq üçün əlində bəhanə tapır.

Əgər adam əti yemək nə dinlə, nə də insan təbiəti ilə uyğun deyilsə, həmvətənlərimizin hansısa bir fətvanı bu qədər müzakirə etməsi təəssüf doğurur.

Din Tanrı ilə insan arasında inancı təmin etməlidir, insanların mənəvi rahatlığına xidmət etməlidir. Mahiyyətcə, bütün dinlərin vəzifəsi budur.

Lakin daha çox insanlara təsir etmək. hansısa siyasi məqsədləri həyata keçirmək üçün istifadə olunur. Təsadüfi deyil ki, sadəcə başqa məzhəb fərqinə görə baş kəsən İŞİD sıralarına minlərlə avropalı qoşulub. Ölkəmizdən də Suriya və İraqa İŞİD sıralarında döyüşmək üçün gedənlər də bu oyunların qurbanı olur.

Onlar dinlə elm arasında seçməli olurlar. Halbuki belə bir seçim etmədən də yaşamaq, həm dinə inanmaq, həm də elmi yeniliklərlə tanış olmaq olar.

Elm din deyil və inanmağı tələb etmir. Din də heç kimdən məcburiyyət tələb etmir. Lakin bəzi din adamları özlərini “hərşeyşünas” hesab edir, hər mövzuda ağıllı görünməyə çalışır. Seksapotoloq yerinə ruhani məsləhət verir, fizik yerinə ruhani danışır…Amma yeni ixtiralar, icadlarla yada düşmürlər.

Azərbaycana qaldıqda isə din dövlətdən ayrıdır, dövlətin təhsil və səhiyyə sistemləri, elmlər akademiyası, institutları və araşdırma mərkəzləri var. İnanclının da, ateistin də öz həyatını yaşaması, dünyanı öyrənməsi, suallarına cavab tapması üçün potensial şərait var. Əlbəttə ki, ginekoloqu, astroloqu, mühəndisi molla əvəzləyə bilməz… Odur ki, gerilikçi və dəxlisiz fikirləri və cəmiyyətdə nifaq toxumu səpəcək “versiyalar”ı iqnor etmək lazımdır.

İsanın təsəllisi (gündəlik qeydi)

Qeyd: Bu bloqdakı yazıları hansısa saytda dərc etmək üçün rufatahmadzada@gmail.com ünvanından icazə almaq lazımdır.

Qüdrət qapısı o zaman qarşımızda açılar ki, acizliyin nə olduğunu bilərik. Bu, mənim öz sözlərim deyil. Beş il əvvəl İsa adlı bir qoca kişi ilə Bakı-Gəncə qatarında yol yoldaşı olmuşdum, ondan eşitmişəm.

Adam alim deyildi, 70-dən çox yaşı olan bu adam uşaqlıqdan keçmiş SSRİ-nin müxtəlif şəhərlərində yaşayıb, daha doğrusu, işləyib. Daha dəqiq desək, yaşamaq uğrunda mübarizə aparıb. Valideynlərini uşaq vaxtında itirib, özü də ailə qurmayıb. Hardan olduğunu da bilmirdi (ya da demirdi), Gəncəyə sadəcə bir tanışının yanına qonaq gedirdi. Bakının uşaq evlərindən Rusiyanın uşaq koloniyalarına qədər “maraqlı” həyat yaşayıb. Bu sirli həmsöhbətim haqqında çox danışa bilmərəm. Çünki mən özüm ondan çox danışırdım. Ürəyi dolu gənclə yol getmək hər kişinin başı üçün deyil. Amma həmsöhbətim məni təmkinlə dinləyir, ara-sıra fəlsəfi sitatlarla mənim “rəvayət”lərimə müdaxilə edirdi.

Acizlik və qüdrət haqqında fikirlərini də, bir dostumun ölümü ilə bağlı söhbətimdə bildirmişdi. Ona danışdığım kimi, eyni emosiya, eyni cümlə quruluşu ilə sizə danışıram:

– Acizliyin nə olduğunu ancaq 2009-cu ilin fevral-mart aylarında anladım. İyirmi üç yaşlı dostum Emil “radikulit” diaqnozu ilə Respublika Xəstəxanasına yatırılmışdı. Amma nəsə şübhəli “diaqnoz” idi. Günü-gündən əridi… Sonra Qanköçürmə İnstitutuna apardılar… Novruz bayramı ərəfəsində evə buraxdılar, bayram axşamında dünyasını dəyişdi. Xərçəngdən. Hələ “Respublikanski”də olarkən, ona baxıb düşünürdüm: mənim ideyalarım, mənim mübarizəm, mənim yaxşılıq və düzgünlük barədə oxuduğum hər şey boş imiş. İndi dostumu xilas etmək üçün heç nəyim yoxdur. İmkanım ancaq ona çatırdı ki, yanında olum, saxta təsəlli verim…

Və İsa dayının, İsa kişinin, İsa babanın dedikləri:

– Qüdrət qapısı o zaman qarşımızda açılar ki, acizliyin nə olduğunu bilərik.

Ondan sonra atam da mənə o hisləri yaşatdı, İsa baba! Sevdiyim insanlar haqqında belə bəd xəbərləri az eşitmədim, İsa kişi! Qüdrət hələ də öz qapısını üzümüzə açmayıb, İsa dayı! Dayılarım daydaylıq edə bilmir…

Sənsə nikbin notlarla 1 cümlə işlətdin, 5 ildir ki, bu şüarla hər bədliyə tab gətirməyə çalışıram. Ax, başım partlayır… Ponti Pilat kimi aciz olmuşam. Di gəl ki, onun kimi edam hökmü vermək imkanım yoxdur. O qüdrətdən bizə bir pay düşmədi. Ya da biz düşəndə səhv yerə düşdük.

Nəyi itirib nəyi axtarırıq? Allahın rəhmətini.

 

 

Rüfət Əhmədzadə

 

İnternetdə “partlamaq” istəyirsən?

İnternetdə “Boom” yaratmaq elə də çətin deyil. Bir az ağlın olmalıdır, bir az ağlından artıq cəsarətin, bir qədər də ağlını və cəsarətini sığortalayan istedadın (və ya məhsulun). Bu işi bacaran və hətta bir neçə dəfə sınaqdan keçirən biri kimi, “Boom” fəlsəfəsi üzrə dissertasiya da yaza bilərəm.

Amma ehtiyac görmürəm. Və bunu zərərli fəaliyyət hesab edirəm. Məsələn, Karate ustaları özünümdafiədən danışır, amma bu idman növünü öyrənib onun-bunun üstünə “xod” gedənlərə haqq-ədalət fəlsəfəsi danışacağıq? Dinləyəcəklərmi? Ya da, məsələyə elmi yanaşaq: Eynşteyn atomu parçaladı ki, yaponları məhv etsin?

Biz heç nə ixtira eləmirik. Heç bir yenilik gətirmirik. Sadəcə “partlamaq” istəyirik… Və partlayırıq.

Kimsə deyə bilər ki, əlin yağlıdır, öz başına sürt. İki dəfə müsabiqələrdə rəqiblərimin yuxusunu qaçırdım, bəs etmədimi? Bir neçə şirkətin piar işini təşkil etməkdə ustalığımı göstərdim. Yox… Həmin şirkətlərin rəhbərlərini bunu çoxdan unudub.

Məsələ “like” və ya “səs” istəməkdə deyil. İstənilən an (ancaq 2015-ci ildə), növbəti bir İnternet müsabiqəsində ortaya çıxa və növbəti bir “Boom” effekti yarada bilərəm. Buna “inanmıyormuş gibi yapa” bilərsiniz. Amma hələ də bir çox yazar tanışım “sən Allah, bunu necə etdin?” deyə soruşur. Çünki məndən çox gündəmdədirlər, yazıları mənim yazılarımdan çox paylaşılır… Amma hələ də mənim “Boom”u necə qaldırdığımla maraqlanırlar.

“Boom” özlüyündə piramida effektinə malikdir. Maliyyə piramidasından danışıram. İnsanları başına yığıb irəliləyirsən. Əyləci basanda hər şey dağılır. Amma gördün ki, laxlama və ya yorulma baş verib, dayana bilərsən. Lakin sürücü ustalığı göstərməlisən. “Saxla, sağa ver” məsələsi. Yaxud da tempi azalda bilərsən. Yoxsa, bayaq dediyim kimi, partlayacaqsan.

Dünyanın valyuta sistemi də belə işləyir. Dolların kursu da “boom” fəlsəfəsini yaxşı bilənlərin idarəsindədir. Dünya siyasətində “konservləşdirilmiş lider” anlayışı da var. Hərçənd, siyasəti sevmirəm.

Pulu sevirəm. Uzaqdan da olsa… Bilirəm ki, artıq “like”, “səs” və ya reytinq naminə “Boom” mərhələsi geridə qaldı. 2014-cü ilin sonuna çatırıq. Gündəmdə olan yazarların adlarını şərh yerinə yaza bilərsiniz. Onlar qəfildən ortaya çıxıb “Boom” yarada bilməzlər. Çünki elə ortadadırlar, gündəmdədirlər… Səhnəyə “daramm!” deyə elə səhnədən tullana bilməzsən. Səhnəyə “zakulis”dən atılmaq və insanları ancaq bu cür heyrətləndirmək mümkündür. Ya da zaldan… Amma onun da effekti müvəqqətidir. Sonra səhnəarxasına keçib libas dəyişməlisən. Yoxsa, hamı səni elə “zaldan çıxan uşaq” kimi tanıyacaq.

Həmişə gündəmdə olmaq heç də yaxşı hal deyil. Məncə, özünə hörmət edən və sevən yazar 12 ayın ancaq 6 ayında gündəmdə ola bilər. İnsan enerjisidir, hələ 28 yaşımda 12 ay populyar olub sonra intihar etmək fikrində deyiləm.

Niyə özümdən danışıram axı. Mənim mövzum “partlamaq” və “partlatmaq”dandır. Bombanın effekti onun barıtından asılıdır. Barıt nə çox olmalıdır, nə də az. Meydana çıxanda barıta diqqət edin. Partlayanda insanın bağırsaqları sağa-sola yayılır…

Rüfət Əhmədzadə

Gündəlik, 20-21 oktyabr, 2014-cü il.

Psixoz kolxoza qarşı (gündəlik qeydi)

Tam səmimi yazacam: mənim psixoloji problemim var. Mahiyyətindən özüm də baş açmıram. Kompleksdir, depressiyadır, ya nədir… Amma bütün dünyadan qaçmaq, gizlənmək istəyirəm. Hətta ailəmdən də, özümdən belə.

Bu bloqda özümlə baş-başa qalmışam. Çünki paylaşmıram, “fan” səhifəmi də bağlamışam, “facebook” profilimi də. Əsasən abunə olanlar bildirişlə girib baxacaq. Əgər yada salsalar. Belə kimsə yada salmır, ya da nə bilim, var.. o da tək-tük… Vaxt keçəcək, “belə bir yazar var idi” deyəcəklər, vəssəlam.

Bəlkə də, qələm “dostlarım”, özündənrazı “filosof” tanışlarım düz deyir. Mənim ədəbiyyatda yerim yoxdur. Halbuki “sən ədəbiyyatda olmalısan” deyənlərin sözünü dinləyib gəldim. Ya da heç gəlməmişdim. Nə bilim…

Bunun daha mənası yoxdur. Müstəqillik gününü geridə qoyduq. 100 nəfərlik kitab təqdimatı keçirdiyim, mən metrodan çıxarkən kiminsə sevgilisinə “Rüfət Əhmədzadəni tanıdın?” deyə işarə etdiyi, bulvarda bir skamyada tək otururkən heç tanımadığım bir xanımın gəlib mənə lirik şeirlərimi xatırlatdığı və dərdləşdiyi, öz dərdimi unudub başqalarını səbirlə dinlədiyim, özüm param-parça olduğum halda depressiyalı gənclərə ruh verdiyim, inboksuma gündə 10-15 oxucudan tərif, bir o qədər də “fake”lərdən təhqir gəldiyi günləri də geridə qoyduq.

Müstəqil ölkənin vətəndaşıyam… Uğurlu yazar olmaq üçün yetərincə müstəqilliyim çatmadı. Ya da ki, istedadım. Amma yenə də fəxr edirəm. Çünki nə qədər tez ruhdan düşsəm də, qəlbimin dərinliyində əminəm: mənə ağız büzənlərdən qat-qat istedadlıyam. Amma… psixoloji problemim var. Düzü onlarda da var, gizlətməkdə çox istedadlıdırlar. Növbəti “nə bilim”…

Görəsən, mənim problemim düzələndirmi? Bəs başqalarının varlığından əzab çəkən, istehza və kinayədən zövq alan insanların problemi necə? Hərənin bir dərdi var… Ən böyük dərd isə həddən çox səmimi olmaqdır

Dərdimiz dağlara!..

Rüfət Əhmədzadə

Gündəlik qeydləri

18-19 oktyabr, 2014.